Bigos - poezja smaku

Co dom to bigos, tak pokrótce można podsumować tę potrawę. Każdy ma swój unikalny sposób na jego ugotowanie. Nawet przepisy przekazywane pokoleniowo, są modyfikowane przez następne pokolenia. Składa się z kapusty, mięsa, wędlin, grzybów, wonnych przypraw, a czasami też owoców i wina. Jak podają źródła internetowe nazwa tego dania najprawdopodobniej pochodzi z języka niemieckiego lub włoskiego. Jak podaje Wikipedia „Pierwotnie tego słowa używano do określania sposobu siekania (zsiekać na bigos, 1534(…), nieco później nazywano tak potrawę z siekanego mięsa (1588)(…).W XVII w. słowo „bigos” zaczyna oznaczać także posiłek przyrządzony z resztek pozostałych z poprzednich potraw (…). Od XVII wieku słowo było używane również w szerszym znaczeniu jako siekanina, a w znaczeniu przenośnym mówiono: „bigosować” w bójce, czyli: siekać na drobne kawałki (np. szablą)”. W PRL-u bigos był najtańszą pozycją w menu i poza bardzo kwaśną, często niedogotowaną kapustą, składał się z resztek byle jakiego mięsa, tłuszczu. Obecnie bigos wraca na stoły najczęściej w okresie świąt i w czasie chłodów. I obecnie stanowi małe dzieło sztuki kulinarnej.

Konfitura z pomarańczy

Zima to sezon cytrusowy. Owoce sprowadzane w okresie wiosenno-letnim sprowadza się najczęściej z  Argentyny, Brazylii i Republiki Południowej Afryki. By przetrwać transport trwający 2-3 tygodnie, muszą być zerwane wcześniej, jeszcze pół dojrzałe. Dodatkowo są zabezpieczane chemicznie przed zepsuciem. Owoce, które dojrzewają w transporcie są zwykle mniej soczyste i aromatyczne. Natomiast pod koniec listopada zaczynają się zbiory cytrusów w Hiszpanii i Włoszech. Transport trwa kilka dni, dlatego owoce zbierane są prawie dojrzałe i dzięki temu mają nieporównywalny smak. Na początku grudnia pojawiają się najsmaczniejsze mandarynki i klementynki, w połowie grudnia pomarańcze, sezon trwa aż do marca. Korzystając z okazji postanowiliśmy „popełnić” słodko-gorzką konfiturę pomarańczową z nutą imbiru i wanilii. Fajnie pasuje do serów pleśniowych lub do gofrów i naleśników.

Kabanosy

Kabanosy najczęściej kojarzą nam się jako przystawka z zimnego bufetu na niezobowiązującym party lub jako smakowita, krucha, cienka dobrze uwędzona kiełbaska z wiejskiego stołu na weselach, festynach czy dożynkach. Obecnie na półkach sklepowych możemy spotkać rozmaite „kabanosy” z drobiu, wołowiny i uwaga wegańskie kabanosy. Jednak te prawdziwe są wyłącznie z wieprzowiny. Kabanosy przyrządza się z peklowanego mięsa wieprzowego, następnie starannie suszy i wędzi. Ma ona suchą i równomiernie pomarszczoną powierzchnię. Z wierzchu są ciemnoczerwone z odcieniem wiśniowym. Są suche, o charakterystycznym smaku pieczonego, peklowanego mięsa z wyczuwalnym posmakiem przypraw. Nazwa pochodzi od tureckiego słowa kaban, czyli wieprz. 20 października 2011 r. kabanosy zostały wpisane do unijnego rejestru, jako polska Gwarantowana Tradycyjna Specjalność, a od dnia 8 listopada 2017 r. noszą nazwę – kabanosy staropolskie.

Wytrawny czy słodki?

Testujemy sero-jogurtownicę. Urządzenie do produkcji jogurtu, kefiru czy sera z mleka lub napojów roślinnych. Jogurt to znana wszystkim mniej lub bardziej płynna przekąska. Serwowany na śniadanie lub jako posiłek w ciągu dnia, jogurt dostarcza organizmowi białka, witaminy i cenne składniki mineralne. Najzdrowszym jest jogurt naturalny, który nie posiada cukru, substancji słodzących, barwników ani sztucznych dodatków, czyli taki jaki otrzymamy z sero-jogurtownicy. Jogurt spożywać można bez dodatków lub traktować go jako bazę, wzbogacając ją o różne dodatki: owoce, orzechy oraz ziarna. Jogurt naturalny jest alternatywą dla śmietany, świetnie sprawdzi się jako dodatek do mizerii, sosów czy zup. Jedzenia jogurtu między innymi wzmacnia odporność, wspomaga trawienie, zapobiega próchnicy. Dodatkowo produktem ubocznym przy produkcji serka jogurtowego jest serwatka. W przemyśle spożywczym serwatka stanowi odpad i zagrożenie ekologiczne. Serwatka to przede wszystkim doskonałe urozmaicenie codziennego jadłospisu. Można łączyć ją z owocami i warzywami w koktajlach z dodatkiem miodu. Poza tym serwatka dzięki obecności kultur bakterii doskonale nadaje się do fermentowania warzyw – można ją dodawać do słoików z kapustą, ogórkami czy buraczkami. Z serwatki, po dodaniu soku z cytryny, możemy również otrzymać serek ricotta. Ale do tego potrzebujemy dużo więcej serwatki, niż ilość, którą otrzymamy z produkcji jogurtu. To jednak temat na inną okazję.

Karkówka z szynkowaru

Działamy na rynku z miłości do jedzenia i picia. Ideą powstania Deptanej była chęć świadomego żywienia się. Przygotowywania posiłków z produktów smacznych, zdrowych, wiadomego pochodzenia i nie „naszpikowanych” ulepszaczami oraz konserwantami. Przetwórstwo spożywcze to nieskończona możliwość tworzenia, wydobywania smaków a przede wszystkim radość dzielenia się wiedzą z innymi. Dlatego przedstawiamy szynkowar. Jest to bowiem urządzenie umożliwiające przygotowywanie domowych wędlin pod kontrolą, z produktów podstawowych. Szynkowar jest urządzeniem, które powinni posiadać wszyscy miłośnicy domowych wędlin zaczynający długą i ciekawą podróż przetwórstwa mięsnego. Już tak sugestywna nazwa wskazuje, że szynkowar służy do przygotowywania szynek, mielonek i innych mięs. Zbudowany jest najczęściej ze stali szlachetnej, rzadziej z aluminium lub plastiku, najczęściej ma pokrój walca. Dodatkowo jeśli chcemy aby mięso nie miało kontaktu z metalem i gotowe łatwiej wyjmowało się z szynkowaru możemy użyć specjalnych woreczków. Aby sporządzić szynkę potrzebujemy trochę aby w końcu ją zjeść, wszystko zależy od przepisu, proces ten trwa od 1,5 dnia do 4 dni. Jednak smak i świadomość, że wykonaliśmy ją sami wynagrodzi nam trud oczekiwania.

Dżem paprykowy

Zaletą tego przetworu jest możliwość zrobienia go o każdej porze roku. Dziś kupienie czerwonej, świeżej papryki nie jest czymś nieosiągalnym. Oczywiście ta zerwana z własnej foli, szklarni czy ogródka jest o niebo lepsza niż ta w styczniu z przechowalni. Kiedy jednak nachodzi nas ochota na żeberka w słodkim sosie, albo na ser camembert z dodatkiem warzywnego dżemu a spiżarnia zaczęła świecić pustymi, na szybko możemy przygotować dżem paprykowy. Będzie on świetnym dodatkiem do marynaty dla żeberek, przystawką na wieczór przy nachosach czy jako dodatek do twarożku na śniadanie. Do Polski zawitała z końcem XVII wieku i początkowo postrzegana była wyłącznie jako roślina przyprawowa i lecznicza. Z czasem stałą się warzywem wykorzystywanym na szeroką skalę w kuchni, obecna w gotowaniu, duszeniu, marynowaniu czy grillowaniu. Intensywnie wybarwione papryki są źródłem likopenu, który znany jest ze swoich właściwości przeciwnowotworowych, musimy jednak poddać paprykę obróbce termicznej, aby był przyswajalny dla organizmu.

Peklowane mięso wieprzowe

Niejednokrotnie po kolejnych zakupach w mięsnym obiecujemy sobie, że więcej nie kupimy gotowej wędlin. Niektórzy, tak jak my zdecydowali się sami robić soczyste baleroniki i różowiutkie schabiki na kanapeczki lub pachnące boczki. Później upieczone a jeszcze lepiej uwędzone to tzw. niebo w gębie. Dodatkowo również w lodówce nic nam nie „ślimaczeje”. Peklowanie służy zakonserwowaniu mięsa. Do solenia i peklowania nadaje się mięso wszystkich rodzajów zwierząt rzeźnych, najczęściej jednak pekluje się mięso wieprzowe, na które peklowanie wpływa uszlachetniająco, nadając mu przyjemną barwę, smak i zapach. Do peklowania używa się soli, saletry i przypraw. Rolą soli jest wyciągnięcie wody z mięsa, co powoduje ograniczenie rozwoju bakterii. Saletra natomiast nadaje mięsu ładny kolor. Dobrym sposobem jest użycie peklosoli, która łączy właściwości soli i saletry. Mięso można peklować na 3 sposoby: na sucho, nacierając je suchymi przyprawami, na mokro: trzymając je w zalewie składającej się z przegotowanej wody i przypraw, lub łącząc te obie techniki: najpierw na sucho, następnie zaś dolewając wody do mięsa - ta metoda jest stosowana wtedy, gdy mięso samo z siebie nie wydzieli odpowiedniej ilości soków. Podczas peklowania mięso należy trzymać w temperaturze 4-8 stopni, czyli najlepiej w lodówce w szklanych, kamiennych albo plastikowych pojemnikach. Poniżej podajemy przepis na baleron w kątnicy. Natomiast przy okazji zapeklowaliśmy boczek i schab :)

Domowy ser podpuszczkowy

Ser podpuszczkowy powstaje z niepasteryzowanego mleka krowiego, które ścina się przez dodanie do niego podpuszczki. Do wytworzenia sera potrzebować będziemy: duży garnek, termometr, podpuszczkę, chlorek wapnia, chusty serowarskie lub formy do sera oraz lodówkę. Najlepszym mlekiem będzie takie „prosto od krowy”, od zaprzyjaźnionego gospodarza. Średnio z 10 l mleka uzyskamy 1 kg sera podpuszczkowego. Podpuszczka jest enzymem trawiennym występującym w śluzówce żołądka, który wywołuje proces ścinania mleka (wykazuje maksymalną aktywność w temperaturze 38⁰C). Dodatek chlorku wapnia jest niezbędny przy produkcji serów podpuszczkowych. Jony wapnia wspomagają działanie podpuszczki. Po ścięciu, mleko poddaje się kilku kolejnym etapom przygotowania. Kiedy uzyskamy już skrzep, ser poddajemy formowaniu w chuście lub foremkach. Przed formowaniem sera możemy dodać rożnych ziół, które dodatkowo zaspokoją nasze upodobania smakowe. Gotowy ser podpuszczkowy powinien przez kilka dni dojrzewać. Długość dojrzewania sera podpuszczkowego wpływa na jego kolor, smak, stopień twardości i aromat. Ser podpuszczkowy, po leżakowaniu w solance możemy również uwędzić i otrzymać domowy oscypek.

Galaretka owocowa do mięsa

Galaretki owocowe razem z dżemami i marmoladami zaliczamy do przetworów skrzepłych, których krzepnięcie uzależnione jest od składników owoców: związków pektynowych, kwasów, cukrów i wody. Najwięcej pektyn mają porzeczki czarne, ale kwaśne jabłka nie zawierają ich wcale mniej. Przygotowaliśmy galaretkę do mięs i serów wykorzystując jabłka (1,0–1,5 g w 100 g owocu) w połączeniu z owocami, które mają ich znacznie mniej a mianowicie z aronią i gruszką. Ale jak wiedzą znawcy, wieloowocowe galaretki są najsmaczniejsze. Możemy ją zrobić o każdej porze roku, jeśli tylko dysponujemy aronią. Ponadto mnóstwo witaminy C oraz ważnych dla naszego zdrowia przeciwutleniaczy zostało zamkniętych w jednym słoiku. Co ważne nasza galaretka jest stworzona z natury

Miód z orzechami i migdałami

Czas na słodkie małe co nieco, zdrowe i poprawiające nastrój. Tak w skrócie możemy określić deser, który Wam proponujemy. Każdy z komponentów tego deseru ma niesamowite właściwości zdrowotne i terapeutyczne. Prażone orzechy zawierają dużo nienasyconych kwasów tłuszczowych, które poprawiają działanie mózgu i całego układu nerwowego, wpływają korzystnie na wzrok, przeciwdziałają chorobom serca, nowotworom. Migdały również są bogate w jedno- i wielonienasycone kwasy tłuszczowe, które wykazują korzystny wpływ na tkankę mózgową oraz prawidłową pracę układu sercowo-naczyniowego. Znajdziemy w nich także dużą zawartość błonnika, który usprawnia pracę jelit, a także witaminy i składniki mineralne, takie jak m.in. witaminy z grupy B, witamina E, wapń, magnez, żelazo, fosfor, potas oraz cynk. Miód, no cóż, miód uchodzi za jeden z najbardziej pożywnych pokarmów, jakie stworzyła natura. Jest odżywczy, wzmacniający, dodaje energii i poprawia koncentrację. Stosowany systematycznie zwiększa witalność, znacząco poprawia samopoczucie, wzmacnia układ odpornościowy, pozwala pozbyć się szeregu rozmaitych dolegliwości, w tym przewlekłych schorzeń. Wzmacnia serce i płuca, lekko rozgrzewa. Nasz pomysł na orzechy w miodzie możemy dowolnie modyfikować ze względu na to czy wolimy orzechy, czy migdały. A jeśli orzechy to może nerkowca, włoskie albo pistacje? Miód też możemy używać według preferencji: wielokwiatowy, akacjowy, lipowy itd. 

Dynia marynowana

Marynaty to sposób na przechowywanie warzyw i owoców, charakteryzują się kwaśnym lub słodko kwaśnym smakiem i wyraźnym octowym aromatem. Sama zalewa nie zapewni trwałości naszym marynatą, musimy je jeszcze poddać pasteryzacji. Dynia, którą użyjemy do zamarynowania musi być dojrzałą, jędrna i twarda, bez przebarwień i uszkodzeń. Wszystkie warzywa powinny być blanszowane przed zamarynowaniem. Wszystkie marynaty nabierają smaku dopiero po 2-3 tygodniach po wykonaniu. Marynowana dynia nadaje się do sosów, wędlin, serów, wspaniale łączy się z serami, makaronem i zapiekankami.

Keczup domowy

Keczup to zimny sos pomidorowy łagodny lub ostry stosowany jako dodatek do frytek, pizzy, kanapek, mięs czy zapiekanek. Keczup wbrew ogólnemu poglądowi nie został stworzony w Stanach Zjednoczonych, ale w kolebce wynalazków czyli w Chinach. Pierwotnie kechup był dodatkiem do potraw z ryb.  Niektórzy używają keczupu aby zabić smak potraw, które spożywają. Jednak mamy nadzieję, że poniższy przepis użyjecie jako dopełnienie smaku potraw a nie ich zagłuszenie. Do domowej produkcji keczupu najlepiej nadają się pomidory polne.

Gruszki w syropie.

Jesień ma swoje prawa, wymaga od nas włożenia pracy w to, co oferują nam nasze ogrody. Suszymy, przesmażamy, gotujemy, mrozimy, zamykamy w słoikach dary natury. Mamy do zaoferowania gruszki w delikatnym syropie, lekko pachnące orientem

Dżem z aronii

Choć niepozorna z wyglądu, mało soczysta, twardawa i lekko cierpka aronia to antidotum na choroby cywilizacyjne. Jako jedno z niewielu owoców zawiera witaminę P, bioflawonoid, który chroni nasz organizm przed bakteriami, wirusami i grzybami. Pozytywnie wpływa na nasz układ odpornościowy oraz naczynia krwionośne. Ma zbawienny wpływ na naczynka krwionośne oczu, pomaga obniżyć ryzyko zachorowania na jaskrę, zaćmę oraz spowalnia proces „starzenia” plamki żółte. Ponieważ związki zawarte w aronii regulują ciśnienie krwi, doskonale nadają się dla osób z nadciśnieniem tętniczym. Używana jest wspomagająco przy terapiach antyrakowych. Jako dżem świetnie sprawdzi się jako dodatek do naleśników, jogurtów oraz ciast.

Kostka rosołowa

Dla miłośników zdrowego, świadomego żywienia. Kostka rosołowa to nieodzowny dodatek w każdej polskiej kuchni. Wzmacniacz smaku i „ratownik” potraw. Na bazie poniższego przepisu możemy robić kostki rosołowe wegańskie lub wegetariańskie, rybne, grzybowe, mięsne. Jeśli chcemy zrobić kostkę mięsną przygotowujemy ją na wywarze z wybranego przez siebie mięsa, zamiast podanej w przepisie wody. Przyprawy również dobieramy zgodnie z preferencjami. Pamiętajmy jednak, że nie można ich oszczędzać. Reguła lepiej więcej niż mniej będzie tu na miejscu.

Galaretka chrzanowa

Dość popularne warzywo w niecodziennej odsłonie. W polskiej kuchni chrzan kojarzy nam się najczęściej ze Świętami Wielkiej Nocy. Ostry smak w połączeniu z białą kiełbasą czy pieczonym boczkiem to klasyka gatunku. I oczywiście ćwikła, połączenie buraków z chrzanem jako dodatek do mięs i wędlin. Jednak my proponujemy chrzan na słodko. To pyszny dodatek do szynki, zimnych mięs i ryb. Chrzan ma zbawienny wpływ żołądek i pracę wątroby, działa moczopędnie, przeciwbólowo i przeciwreumatycznie. Musimy pamiętać, że tylko surowy chrzan ma właściwości lecznicze, ten poniżej w wyniku obróbki cieplnej traci swoją „moc uzdrawiania”, stanowi wyłącznie smakowy dodatek.

Chutney z gruszek

Aromatyczny, słodki od łagodnego do lekko pikantnego smaku, doskonały jako do mięs pieczonych, serów i chipsów. To forma dżemu jednak o grudkowanej konsystencji. Pochodzi Azji a dokładnie z kuchni hinduskiej. Popularny w Stanach Zjednoczonych. Sporządzany z owoców i warzyw z dodatkiem octu, cebuli, czosnku, rodzynków i musztardy. W Polsce, przepisy na chutney pojawiły się już w XVII wieku pod nazwą „gąszcze”. Owocowy chutney w Polsce najczęściej przygotowywany jest z jabłek, śliwek lub gruszek sporej ilości cebuli i kilku ząbków czosnku. Z przypraw możemy użyć imbiru świeżego lub w proszku, chili, gałki muszkatołowej, kolorowego pieprzu. Oczywiście nie możemy zapomnieć o cukrze trzcinowym i occie winnym.

Leczo na obiad i do słoików

Zgodnie z wikipedią „leczo to węgierska potrawa znana także w Polsce, Czechach, na Słowacji, Ukrainie, w Niemczech, Austrii i Izraelu, rodzaj ragoût warzywnego z pomidorów i świeżej papryki duszonych na smalcu z dodatkiem wędzonej słoniny i z podsmażoną na złocisty kolor cebulą, doprawionych papryką w proszku”. Syta potrawa na obiad i kolacje, świetnie sprawdzi się w ciepłe dni w wersji wege bez dodatku kiełbasy i boczku, jedynie na oleju lub w chłodniejsze dni jako rozgrzewająca  potrawa z większą ilością chili oraz kiełbasy i boczku. Dodatkowo wersję wege możemy zapasteryzować w słoikach na zimę.

Kiełbasa w słoiku

W okresie wakacyjnym, my mięsożercy, stajemy przed dylematem,  w jaki sposób uchronić mięso przed temperaturami. Chcąc zabrać je na wakacje próbujemy poddawać je różnym obróbkom  pieczeniu, gotowaniu czy zamarynowaniu i pakowaniu w worki moletowane. Mamy przepis na kiełbasę w słoikach. Słoiki poddane tyndalizacji pozwolą zachować świeżość produktu, bez obawy o zepsucie się mięsa. Nadadzą się w podróż, na camping czy po prostu jako prezent. Ze względu na łatwe przygotowanie i smaczną zawartość słoików jesteśmy pewni, że nie jednokrotnie wrócicie do tego przepisu. Polecamy również przepis na słoikówkę, który znajdziecie na opakowaniu przypraw.

Kiszenie z punktu widzenia zachowania wartości odżywczej przetworu jest polecanym sposobem konserwowania. Środkiem konserwującym jest kwas mlekowy, który wytwarza się podczas kiszenia warzyw. Najczęściej kisi się kapustę, ogórki, buraki, ale nie brak amatorów na kiszoną paprykę, rzodkiewkę, kalafiora czy marchew. Dla osób nie „bojących się” próbować nowych smaków przepis na kiszoną cukinię. Lato to dobry czas na wykorzystanie możliwości tego warzywa. Pamiętajmy jednak o zachowaniu sterylnych warunków w trakcie przygotowywania kiszonek. Tylko wtedy nasza praca zakończy się sukcesem.