Drożdżowa na oleju

Na wielkanocnym stole królują tradycyjne wypieki: mazurki (kajmakowy, czekoladowy), puszyste babki (cytrynowa, piaskowa) oraz serniki (tradycyjny, wiedeński, z brzoskwiniami). Popularne są również makowce, pascha z bakaliami oraz szybkie ciasta bez pieczenia. Warto postawić na aromatyczne wypieki z bakaliami, kokosem lub lukrem cytrynowym. Na Wielkanoc najczęściej pieczemy babki, które są wilgotne, aromatyczne i efektowne, takie jak klasyczna babka piaskowa, cytrynowa, pomarańczowa, z ajerkoniakiem, marmurkowa lub intensywnie kokosowa. Popularnością cieszą się również babki drożdżowe, majonezowe (zapewniające wilgoć) oraz nowoczesne wersje pistacjowe czy z dodatkiem bakalii. Nasza propozycja to babka drożdżowa z olejem. Babki drożdżowe na oleju to klasyczne ciasto domowe, bardzo puszyste, długo świeże i prostsze niż wersja na maśle. Olej roślinny zapewnia wyjątkową wilgotność ciasta, które pozostaje miękkie i puszyste nawet kilka dni po upieczeniu. W przeciwieństwie do masła, które szybko twardnieje i powoduje, że babka traci świeżość, olej utrzymuje aromat i soczystość na dłużej. Z najchętniej wykorzystywanych do babek dodatków polecamy: rodzynki, skórkę pomarańczową lub cytrynową, kandyzowane owoce oraz orzechy włoskie.

Strucla bożonarodzeniowa

W średniowieczu struclę uważano za produkt niemal apteczny, migdały i cukier miały wzmacniać organizm. Na święta pozwalali sobie na niego tylko nieliczni. Strucla bożonarodzeniowa, to tradycja sięgająca XIV wieku, wywodzi się z Niemiec. Wypiekali oni bochenki strucli w Boże Narodzenie, aby uhonorować książąt i dostojników kościelnych, a także sprzedawać je na jarmarkach i festynach z okazji świąt. W swojej pierwotnej formie stollen był zwykłym chlebem wypiekanym bez mleka, masła i owoców, ponieważ Kościół katolicki zabraniał ich spożywania w okresie Adwentu. Początkowo strucla była raczej mdłym chlebem, przygotowywanym z mąki, drożdży, oleju i wody. Dopiero w połowie XVII wieku papież Innocenty VIII zezwolił na dodawanie do chleba mleka, masła i owoców. Jednak ci, którzy chcieli używać tych składników, musieli płacić coroczną daninę w złocie, aby wesprzeć budowę katedry. Wracając do współczesnej strucli, jest to ciasto o konsystencji pośredniej między ciastem a chlebem. Wynika to z dodatku drożdży, wody, cukru, masła, mleka, suszonych owoców, orzechów, rodzynek i różnych przypraw. Niektóre przepisy zawierają również rum dla wzmocnienia smaku, a niektóre zawierają marcepan (z mielonych migdałów o słodkim smaku) w środku. Jedna z legend głosi, że garb na strucli symbolizuje garby wielbłądów, które niosły dary Dzieciątku Jezus w pierwsze Boże Narodzenie. Natomiast kandyzowane owoce i rodzynki symbolizują drogocenne klejnoty i dary w jukach wielbłąda. Strucla z marcepanem od lat gości na stołach Europy Środkowej: w Austrii, Niemczech, Czechach, ale i u nas coraz częściej wraca do łask. Dziś zachęcamy Was do jej upieczenia, będzie ozdobą na naszych świątecznych stołach.

Kutia

Jeśli lubicie zaskakiwać kulinarnie rodzinę przy świątecznym stole, proponujemy Wam przygotowanie nieco zapomnianej kutii. Kutia ma bardzo stare, pogańskie korzenie, związane z obrzędami plonów i zimowego przesilenia. Kutia pochodzi z kuchni wschodniosłowiańskiej (ukraińskiej, białoruskiej, rosyjskiej) i jest tradycyjną potrawą kresową w Polsce, popularną na Białostocczyźnie i Lubelszczyźnie, przygotowywaną na Wigilię ze zbóż (pszenicy), maku, miodu i bakalii, mającą symbolizować dobrobyt. Przygotowywana przede wszystkim w okresie świąt Bożego Narodzenia (często jako jedno z 12 dań wigilijnych). Nazwa prawdopodobnie wywodzi się od greckiego kókkos (ziarno) lub ukraińskiego kut (kąt), ponieważ stała w kącie izby (pokucie). Tradycyjna kutia składa się z kilku składników, a każdy ma swoje znaczenie: pszenica (lub inne ziarna, jak jęczmień czy ryż), są symbolem życia i odrodzenia. Mak dawniej kojarzony z urodzajem i dostatkiem. Miód to symbol słodyczy życia i szczęścia, bakalie (rodzynki, morele, figi) symbolizują słodkie życie, natomiast orzechy i migdały symbolizują trwałość i dobrobyt. W niektórych regionach dodaje się także mleko, śmietanę, skórkę pomarańczową czy aromatyczne przyprawy jak wanilia czy cynamon, a nawet aromatyczne alkohole jak rum. My dokonaliśmy delikatnego liftingu przepisu na kutię, zamieniając miód syropem klonowym a mleko tradycyjne, napojem roślinnym migdałowym.

„Ratafia” bożonarodzeniowa

Ratafia to tradycyjna nalewka z wielu różnych owoców, dojrzewająca etapami przez całe lato i jesień. Każdy kolejny owoc, który akurat dojrzewa np. wiśnie, maliny, porzeczki, śliwki, gruszki, dodaje się do tego samego alkoholu, zasypując go odrobiną cukru. Dzięki temu powstaje bardzo aromatyczna nalewka, o złożonym, głębokim smaku. Dla wszystkich amatorów wieloowocowych nalewek i nie tylko, mamy propozycję na nalewkę w stylu ratafii, nalewkę bożonarodzeniową. Potrawy świąteczne najczęściej wymagają cierpliwości i czasu, aby produkty do nich użyte dały z  siebie to co najlepsze. Nalewki bożonarodzeniowe to tradycyjne, aromatyczne trunki przygotowywane na zimę i święta. Ich charakter wynika z wykorzystania przypraw korzennych, owoców zimowych oraz miodu. Nalewki jako tradycja mają długą historię w Europie Wschodniej, szczególnie w Polsce, na Litwie i Ukrainie. Najstarsze przepisy na zimowe nalewki cytrusowe w Polsce pochodzą z przełomu XVIII i XIX wieku, kiedy cytrusy stały się bardziej dostępne. Nalewki miodowe były związane ze świętami, miód był symbolem dobrobytu i słodkiego nowego roku. Najpopularniejsze składniki to pomarańcze i cytryny, które nadają świeżości, często łączone z przyprawami korzennymi. Żurawina nadaje piękny kolor i lekką kwasowość. Śliwki suszone głęboki, świąteczny smak. Z korzennych przypraw polecamy do nalewek: cynamon, goździki, anyż, wanilię, kardamon oraz imbir. Jeśli zaś chcemy dodać słodkości polecamy miód, cukier trzcinowy, lub syrop cukrowy. Co do alkoholu to jedyny słuszny wybór to spirytus 70–95% rozcieńczony do mocy 45–60% oraz mocny rum i wódka. Nalewki owocowo-korzenne, takie jak nasza najlepiej zacząć w listopadzie lub na początku grudnia, potrzebują 2–4 tygodni. Jeśli zabierzecie się za nie między połową listopada a początkiem grudnia, idealnie zdążycie na święta. Dziś często robi się je jako prezenty, ładnie butelkowana nalewka to klasyczny, elegancki upominek świąteczny.

Gruszkowe

Wino jest to napój otrzymywany przez fermentację alkoholową winogron, moszczu gronowego. To podejście światowe. Wszelkie napoje otrzymane z innych owoców niż winogrona nie mogą nazywać się winem, lecz powinny być określane w inny sposób (np. wino jabłkowe jest nazywane cydrem). W Polsce, natomiast wino produkuje się nie tylko z winogron ale również z innych owoców: porzeczek, malin, wiśni, czereśni czy gruszek. I przepis na wino gruszkowe właśnie Wam polecamy. Oprócz, dojrzałych gruszek przydadzą się Wam również niezbędne akcesoria. Zanim zaczniemy produkcję wina, musimy przygotować niezbędny do tego sprzęt: balon szklany lub plastikowy pojemnik fermentacyjny, korek do balonu lub pokrywka do pojemnika fermentacyjnego, rurka fermentacyjna lub cichy dzwon, drożdże winiarskie, pożywka dla drożdży, pektoenzym, butelki na wino, wężyk do ściągania wina. Wino z gruszek ma jasnożółtą, nieraz lekko zielonkawą barwę. To wina lekkie orzeźwiające, o zróżnicowanej słodyczy. Najlepiej smakują jako aperitif, do deserów, z serami i do dań lekkich: sałatek i kuchni śródziemnomorskiej.

Z rodzynkami czy bez?

Z myślą o zbilżających się świętach mamy dla Was przepis na sernik na biszkoptach. To tradycyjny, pyszny deser, który w Polsce cieszy się dużą popularnością, szczególnie w okresie świąt Wielkanocnych. Dlaczego do sernika dodajemy rodzynki? Rodzynki w serniku dodają słodyczy oraz przyjemnej tekstury, która kontrastuje z gładką, kremową masą serową. Zmiękczają ciasto i nadają mu dodatkowego smaku, sprawiając, że każdy kęs staje się bardziej interesujący. Rodzynki, podobnie jak inne suszone owoce, były w przeszłości symbolami dostatku, ponieważ były drogie i dostępne głównie w okresie zimowym. Ich obecność w serniku mogła mieć symboliczne znaczenie – kojarzyły się z obfitością i radością, a także miały podkreślać wyjątkowy charakter wielkanocnej uczty. Suszone owoce, jak rodzynki, są bardziej trwałe i łatwiej je przechować, co miało znaczenie w przeszłości, gdy niektóre składniki były trudniej dostępne. Chociaż rodzynki są najczęściej spotykanym dodatkiem do sernika, można je zastąpić innymi składnikami, w zależności od preferencji smakowych. Oprócz rodzynek, do sernika możemy dodać wiele innych składników, które wzbogacą jego smak i wygląd, np. świeże owoce: truskawki, maliny, jagody, borówki czy owoce cytrusowe. Świeże owoce dodają sernikowi lekkości i orzeźwiającego smaku. Suszone owoce: oprócz rodzynek można dodać suszone morele, figi, żurawinę, śliwki, daktyle. Konfitury i dżemy: dżem truskawkowy, malinowy, porzeczkowy czy wiśniowy to świetne urozmaicenie wierzchu sernika lub składnik masy serowej. Orzechy włoskie, laskowe, migdały – te dodatki mogą być posiekane i wmieszane w masę serową lub posypać nimi wierzch ciasta. Czekolada gorzka, mleczna, biała – może być dodana w kawałkach do masy serowej lub jako polewa na wierzchu sernika. Można też dodać kakao, by uzyskać sernik w wersji czekoladowej. Karmelizowane jabłka, gruszki czy brzoskwinie to doskonały sposób na urozmaicenie smaku sernika i nadanie mu nieco bardziej wyrafinowanego charakteru. Miód, cynamon, wanilia, skórka cytrynowa – te składniki dodają aromatu i przyjemnego smaku. Cynamon, wanilia i skórka cytrynowa szczególnie dobrze komponują się w sernikach na Wielkanoc. Rum, likier, wódka – odrobina alkoholu, szczególnie rumu, może nadać sernikowi głębszy, bardziej wyrazisty smak.

Deser owiano-marchewkowy

Chociaż owsianka kojarzy się z popularnym, współczesnym daniem śniadaniowym, jest serwowana od tysięcy lat. Owies uprawiano w starożytnych Chinach już w 7000 r. p.n.e., ale starożytni Grecy jako pierwsi jedli owsiankę jako rodzaj płatków owsianych, które znamy dzisiaj. Ludzie na całym świecie jedzą owsiankę na kilka różnych sposobów. W Niemczech i Szwajcarii ludzie jedzą owies jako rodzaj płatków zbożowych. Surowy owies moczy się w mieszance mleka i cynamonu przez noc. Rano dodaje się orzechy i owoce. W Stanach Zjednoczonych, stan Vermont może pochwalić się najwyższym spożyciem owsianki na osobę. Popularna odmiana owsianki w Vermont zaczyna się od ciętych płatków owsianych, które moczy się przez noc w mieszance wody, soli i syropu klonowego. Następnego ranka dodaje się gałkę muszkatołową, cynamon i imbir, a owsiankę gotuje się. Gdy owsianka jest gotowa, podaje się ją ze śmietaną, mlekiem lub masłem. Vermont nie jest jedynym stanem, który uwielbia owsiankę. Okazuje się, że ponad 80 procent amerykańskich gospodarstw domowych ma owsiankę w spiżarni. Polska owsianka, kojarzy się z zagotowanymi płatkami w mleku. To częste wspomnienie zupy mlecznej z przedszkoli i szkół. Przez lata jednak ewoluowała w dobrym kierunku. I tak dodatki do owsianki mogą obejmować świeże owoce, warzywa, czekoladę, orzechy, przyprawy lub mieszankę kilku składników. Zwykłe płatki owsiane dobrze komponują się ze słodkimi i pikantnymi dodatkami. Możemy ją wymieszać z przyprawami, takimi jak cynamon, kardamon, kurkuma, gałka muszkatołowa. Aby dodać słodyczy owsiance, w przypadku gdy nie chcemy używać cukru, możemy zagotować wodę z posiekanymi daktylami, morelami lub pokrojonym w kostkę jabłkiem, aby była słodka, zanim dodamy płatków. Nasza owsianka jest z warzywem czyli marchewką oraz m. in. orzechami, rodzynkami, nasionami chia, siemieniem lnianym, mlekiem roślinnym i przesłodką skorupką z białej czekolady i oleju kokosowego.

Chutney śliwkowy

Głównymi składnikami sosu chutney są: warzywa lub owoce, cebula oraz ocet winny jabłkowy lub słodowy, cukier trzcinowy. Posiekane owoce i cebulę łączy z dużą ilością przypraw: chili, sproszkowanej papryki, kminu rzymskiego, garam masala, kozieradki, imbiru, mięty, cynamonu, kolendry, czosnku. Chutney śliwkowy to znakomity sos do mięs i serów. Doskonały do mięs na gorąco - pieczonej kaczki, gęsiny, kurczaka, pieczeni jak i na zimno – wędlin. Możemy go używać do serów, zwłaszcza pleśniowych: camembert, brie, również twarogu lub oscypka. Chutney śliwkowy to również świetne dopełnienie dań z ryżu - nadaje im słodko-kwaśnego smaku. Sosy są wyśmienitą glazurą do mięs nadając im kruchości i smaku przed obróbką termiczną w piekarniku czy na grillu.

Herbatka na wieczór

Świat herbat jest praktycznie nieograniczony. Podstawowy podział herbaty, której nazwa pochodzi od rośliny o tej samej nazwie, to: herbata czarna, zielona, biała, żółta, pu-erh, ulung. Nazwa herbata przypisana jest również do naparów z różnych ziół czy suszu owocowego np. lipowa, miętowa, rumiankowa, z malin, dzikiej róży, bzu czarnego. Aby czarna herbata miała właściwości odprężające musimy ją parzyć 5 minut. Parzona przez 3 minuty będzie działała na organizm pobudzająco. Dla wzmocnienia efektu uspokajającego dodaliśmy do naszej mieszanki odrobinę kwiatów lawendy. Herbata uspokajająca w swoim składzie oprócz melisy i mięty, może zawierać również szyszki chmielu, trawę cytrynową czy kozłek lekarski. Przygotowując samemu mieszankę herbaty kierujemy się najczęściej swoimi smakowymi preferencjami. Zaczynając jednak zabawę jako herbaciany kiper warto pamiętać, że zbyt duże użycie aromatycznych dodatków np. płatków róży czy skórki pomarańczy może spowodować, że nasza herbata będzie za gorzka albo za intensywna w smaku. Chcąc zrobić herbatę rozgrzewającą polecamy użyć kandyzowanego imbiru, anyżu, goździków, kory cynamony czy kardamonu a nawet kilku ziarenek pieprzu.

Chleb bez mąki

Chleb twarogowy, dla osób z nietolerancją glutenu. Gluten to wspólna nazwa białek występujących w ziarnach zbóż, takich jak pszenica i jej odmiany, żyto, pszenżyto oraz jęczmień. Po dodaniu do  mąki wody, białka glutenu tworzą lepką sieć, która ma konsystencję podobną do kleju. Słowo gluten wywodzi się od angielskiego słowa glue, czyli klej. Ta właściwość sprawia, że ciasto jest elastyczne, a wypieki – smaczne, puszyste i odporne na wysychanie. Niestety coraz więcej osób ma uczulenie bądź nietolerancję na gluten. W przypadku bezglutenowych zamienników można zdecydować się na chleb ryżowy, jagalny, gryczany bądź kukurydziany. My proponujemy chleb na bazie twarogu i jajek oraz płatków owsianych i siemienia lnianego. Chleb dla zabieganych, syty i smaczny. Dzięki zamienności bakali możemy nadać mu posmak orzechowy, dyniowy lub lekko słodkawy dodając do masy rodzynki, żurawinę lub morele.

Pikantno-słodki os agrestowy 

Chutney to gęsty sos znany z połączenia smaków. Używany najczęściej jako dodatek do mięs drobiowych smażonych i pieczonych (do piersi z kurczaka albo gęsi), mięs grillowanych oraz serów dojrzewających. Charakteryzuje się pikantno-słodkim smakiem z nutą octu winnego i dużą ilością aromatycznych przypraw. Pikantny smak zapewniają płatki chili, pieprz cayene, imbir. Słodki smak zapewni cukier trzcinowy i rodzynki. Przyprawy korzenne dopełnią aromatu. Kwasowości nada naszej paście agrest i ocet winny. Natomiast cebula dostarczy słodkości i pikantności. O tej porze rok dobrze jest sięgnąć po agrest, najlepiej taki z przydomowego ogródka. Chociaż wydaje się to mało prawdopodobne, ale agrest jest krewnym porzeczki. Jest rośliną dziko rosnącą w Europie, północno-zachodniej Afryce oraz w Azji. Najpopularniejsze przetwory z agrestu to oczywiście kompoty, dżemy, powidła, galaretki oraz nalewki.

Granola

Wcześniej popularność święciło musli (muesli), dziś natomiast granola. Niby podobne, ale zasadnicza różnica polega na tym, że granola ma słodką glazurę, a musli to zazwyczaj mieszanka sypka. Tak więc granola to mieszanina płatków zbożowych, rodzynek, orzechów, suszonych owoców i cukru, pieczona do chrupkości. Możemy komponować różne mieszanki, pamiętając oczywiście o bazie, czyli płatkach zarumienionych w piekarniku ze spoiwem np. syropem klonowym, cukrem i miodem. Bazę możemy miksować przeróżnie w zależności od upodobań, np.: suszony banan i mleczna czekolada, suszone śliwki i kakao, suszone morele z kokosem i gorzką czekoladą lub żurawina i biała czekolada. Lista składników i połączeń jest zależna tylko od naszych preferencji. Oprócz dodatku do porannego jogurtu granolę możemy również wykorzystać jako składnik ciast, deserów lub batoników.  

Sernik z masą krówkową

Jak podają źródła w setce najlepszych ciast na świecie znalazło się aż 10 ciast z Polski: sernik, marcinek, kołocz śląski, wuzetka, karpatka, kremówka, zygmuntówka, sękacz, mazurek i toruński piernik. W dziesiątce najwyżej ocenianych ciast aż 2 pochodzą z Polski. Najwyższe miejsce zajęła karpatka (3 miejsce), natomiast sernik zajął 6 miejsce. Mamy różne odmiany sernika m.in. krakowski z rodzynkami lub bez, wiedeński bez spodu, kropla rosy z brzoskwiniami i górą z ubitego białka, gotowany bez pieczenia czy na zimno z żelatyną i galaretką. Dlatego przed nami kolejny słodki przepis. Sernik podkręcony nutą mlecznej krówki. Idealna na spotkanie z przyjaciółkami, niedzielny deser po rodzinnym obiedzie lub ciasto urodzinowe. Czyli idealne ciasto dla każdego łasucha. Łączy w sobie elementy zdrowego spodu z ciastek owsianych lub pełnoziarnistych, aksamitnej konsystencji masy serowej, słodkiej polewy kajmakowej i chrupkich uprażonych płatków migdałowych.  

Litewski fit  baton

Musimy się Wam przyznać, że szukając inspiracji na święta Wielkanocne, odkryliśmy ten przepis pod nazwą „Owsiany mazurek litewski”. Jednak po jego upieczeniu stwierdziliśmy, że odbiega on znacznie od naszej tradycyjnej kuchni świątecznej i postawiliśmy wtedy na nasz swojski mazurek z kajmakiem.  Ale ponieważ owsiany mazurek litewski jest ciekawy w smaku, bardzo zdrowy, bogaty w produkty z dużą zawartością błonnika, miód, bakalie oraz jest wypiekany bez żadnych środków spulchniających stanowić będzie zapewne uzupełnienie jadłospisu dla osób aktywnych i tych, którym organizm odmawia spożywania ciast pieczonych na proszku, sodzie czy drożdżach. Kuchnia litewska zdominowana jest przez potrawy mączne i ziemniaczane. Początkowo Litwa była krajem rolniczym. Mieszkańcy uprawiali głównie zboża, które były podstawą ich posiłków. Duże znaczenie odgrywały również produkty mleczne, owoce leśne, grzyby, miód. Jak podają źródła po potopie szwedzkim w XVII wieku pola uprawne w większej części zostały zniszczone a rolnictwo już nigdy nie odzyskało swojej świetności. To wtedy w kuchni Litwin pojawił się ziemniak przywieziony z Ameryki. Dziś kuchnia litewska to wypadkowa wielu wieków wpływów państw ościennych. Znajdziemy w niej akcenty polskie, żydowskie, białoruskie, ukraińskie, tatarskie oraz rosyjskie i niemieckie.

Kolejna osłona z płatkami owsianymi w roli głównej. Tym razem babeczki owsiane jako substytut pieczywa, dla każdego kto lubi tzw. zdrową żywność. Nasiona roślin oleistych zapewnią nam energię na początek dnia, podobnie jak rodzynki z zawartymi w nich węglowodanami. Babeczki są syte a przez neutralny smak można je zjadać z serami, wędlinami, miodem i konfiturami.