Golonka pieczona w piwie z warzywami

Fenomen golonki opiera się na kontraście między chrupiącą skórką a niezwykle soczystym, miękkim mięsem, co czyni ją ikoną polskiej kuchni. Często pieczona w piwie lub duszona z ziołami, idealna na zimowe dni. Do idealnej golonki wieprzowej niezbędne są przyprawy podkreślające jej intensywny smak i ułatwiające trawienie. Podstawą jest czosnek (w dużej ilości), liście laurowe, ziele angielskie, pieprz w ziarnach oraz majeranek. Warto dodać jałowiec, kminek, suszone warzywa (marchew, cebula, seler) oraz sól peklową. I tak ze względu na rodzaj obróbki mamy m.in. peklowanie (na mokro, na sucho) i wtedy użyjemy sól peklową (lub mieszanka soli z saletrą), liści laurowych, ziela angielskiego, pieprzu w ziarnach, jałowca oraz czosnku. Golonka lubi być gotowana natomiast w cebuli, czosnku, liściach laurowych, ziele angielskie, pieprzu w ziarnach, kminku, majeranku, marchwi, oraz korzeniem pietruszki. Do pieczenia najlepszy jest czosnek, majeranek, kminek, słodka lub wędzona papryka i tymianek. Natomiast do glazurowania golonki idealna będzie musztarda, miód, piwo (ciemne lub jasne). Nie należy zapominać, że oprócz niezaprzeczalnych walorów smakowych golonka jest też cennym źródłem kolagenu i elastyny - składników, które pozytywnie oddziałują na kondycję skóry, włosów i paznokci. Dostarcza także żelaza, zmniejszając ryzyko niedokrwistości, oraz witamin z grupy B, odpowiadających za prawidłowy metabolizm. Najlepiej podawać ze świeżym pieczywem, kapustą kiszoną, chrzanem, musztardą i oczywiście piwem.

Zupa z letnich przetworów

Dziś sięgamy do naszej spiżarni po przecier ogórkowy, robiony latem z ogórków z przydomowego ogródka. Na przecier „szły” ogórki nienormatywne rozmiarowo, trochę za duże do słoików, trochę za krzywe, trochę za mocno wyrośnięte. W przypadku robienia przecierów nie musimy przerabiać od razu dużej ilości ogórków, wystarczy 1-2 kg co kilka dni w sezonie, trochę soli, pieprzu i koperku żeby zapełnić słoiki na zimę i w tym okresie nie brakowało smaku do zupy. Do zupy ogórkowej najczęściej dodaje się ziemniaki, marchew, pietruszkę i seler, które równoważą kwaśny smak ogórka. Z przypraw polecane są: tymianek, koperek oraz cząber, a także lubczyk i liście pietruszki. Jednak z tymi należy uważać jeśli mamy aromatyczny bulion. Naszą zupę ogórkową robimy z kostki rosołowej, którą sami robimy jesienią i pasteryzujemy na zimę w słoiczkach. Nie brakuje w niej: warzyw oraz liścia laurowego, ziela angielskiego, kurkumy, czosnku granulowanego, czy tymianku i lubczyku.  

Ryba z warzywami czyli ryba po grecku

Wiele popularnych w Polsce potraw ma nazwy sugerujące egzotyczne pochodzenie, podczas gdy w rzeczywistości są to dania rodzime lub wywodzące się z innych kultur niż sugeruje nazwa. Najpopularniejsze przykłady to fasolka po bretońsku, która pojawiła się wraz z ekspansją puszek fasolki w Wielkiej Brytanii. Sałatka szwedzka, klasyczny dodatek do obiadu, którego nie znają w Szwecji. A właściwie nie tyle nie znają, co jest tam importowana z Polski. Sernik wiedeński, którego korzenie sięgają aż starożytności. Pomysł Greków podpatrzyli Rzymianie i rozsiali po całej Europie. Innym przykładem jest placek po węgiersku. Ziemniaczany placek z gulaszem to nasza polska wariacja na temat ich kuchni. W zamian tego znajdziemy tam langosza, który z naszymi plackami ma wspólny jedynie kształt. Następnie pieczeń rzymska: mięso mielone zapiekane w całości, które nie pochodzi z Rzymu, a nazwa ma jedynie sugerować szlachetność potrawy. I proponowana przez nas dziś ryba po grecku, to absolutna klasyka polskiej kuchni, zwłaszcza świątecznej, z Grecją ma niewiele wspólnego. To danie z smażonej ryby (najczęściej filetów) podanej z warzywnym sosem na bazie marchwi, pietruszki, selera i cebuli w pomidorach. Najlepsza jest na zimno, po kilku godzinach „przegryzienia się” smaków. Smakuje lepiej następnego dnia, to jedno z tych dań, które czas tylko poprawia. Możemy ją serwować z pieczywem, solo jako przystawkę oraz  coraz częściej jako danie obiadowe z ziemniakami albo kaszą.

Barszcz czerwony na żurku

Tradycyjne potrawy polskie to przede wszystkim pierogi, bigos, żurek, barszcz czerwony i schabowy, często podawane z dodatkiem ziemniaków, kaszy lub kiszonych warzyw, które podkreślają bogactwo smaków i regionalność kuchni. Inne popularne dania to gołąbki, placki ziemniaczane, śledzie w różnych postaciach, zupy np. pomidorowa, ogórkowa, krupnik oraz ciasta: sernik, makowiec, piernik, pączki. Kuchnia polska charakteryzuje się obfitością potraw mięsnych i mącznych, a także wykorzystaniem sezonowych produktów, jak grzyby leśne, kapusta i buraki. Dodatkowo każdy region ma swoje mniej lub bardziej znane potrawy. Jednym z takich dań jest barszcz czerwony na żurku. Barszcz czerwony zabielany żurkiem to wariacja na temat tradycyjnego barszczu, który zamienia się w kremową zupę o głębszym, lekko kwaśnym smaku. Podawany z ziemniakami, z dodatkiem koperku lub majeranku, dla zagęszczenia używa się śmietany. Na tę treściwą zupę traficie między innymi w powiecie piotrkowskim i w województwie świętokrzyskim, chociaż obecnie jest najczęściej wspomnieniem dzieciństwa.

Grzybowa

W zależności od regionu i tradycji rodzinnych zestaw wigilijnych potraw jest różny, ale zwyczajowo na wigilijnym stole powinny znaleźć się wszystkie płody ziemi, a potraw powinno być dwanaście. Wśród potraw zawsze jest zupa, ale nie jedyna. Wśród klasyków, czyli barszczu czerwonego czy zupy grzybowej, każdy region ma swoją zupę: Śląsk siemieniotkę czyli zupę lnianą, Kresy zupę migdałową z rodzynkami, Podhale kwaśnicę  z kapusty i grzybów a Pomorze i Kaszuby zupę z brządu, czyli z suszonych owoców oraz zupę rybną. W dawnych czasach zupy wigilijne miały zapewnić jedzącym zdrowie i dostatek na nadchodzący rok. Każdy składnik symbolizował co innego: kapusta dostatek, grzyby zdrowie, ryby obfitość, mak i groch nadzieję na odrodzenie, chleb i kluski sytość, orzechy i bakalie urodzaj i miłość. Staropolskim zwyczajem należało w daniach wigilijnych umieścić jak najwięcej przynoszących szczęście składników. U nas musi być zupa grzybowa, natomiast dzieci zawsze wolały kompot z suszu z kluskami ;)

Gulasz z dziczyzny

Gulasz jako potrawa wywodzi się z Węgier, gdzie był tradycyjnym daniem pasterzy (gulyás). W swojej klasycznej formie jest bardziej gęstą zupą niż sosem, co zbliża ją do tego, co dziś nazywamy zupą gulaszową. Wersja z dziczyzny rozwinęła się w regionach, gdzie polowania były częścią lokalnej kultury, zwłaszcza na Węgrzech (szczególnie w regionie Győr i Baranya), Austrii, Słowacji oraz Czechach, Polsce, gdzie dziczyznę podaje się często w kuchni myśliwskiej. Kluczowe są przyprawy korzenne i zioła, które dobrze komponują się z intensywnym smakiem dziczyzny to: papryka słodka i ostra – wpływy węgierskie, jałowiec, klasyczna przyprawa do dziczyzny. Ponadto, liść laurowy i ziele angielskie, czosnek i cebula, kminek (szczególnie w wersjach czeskich i słowackich, pieprz czarny i papryczka chili oraz majeranek najczęściej dodawany w Polsce. Dodatkowe składniki podbijające smak zupy gulaszowej to: czerwone wino lub piwo (zwłaszcza czeskie), wędzona papryka, dodaje lekko dymnego aromatu i rzadkie, ale stosowane w kuchni myśliwskiej, owoce dzikiej róży. Jeśli nie macie lub nie lubicie dziczyzny, możecie zrobić zupę gulaszową z wołowiną.

Składniki:

Flaczki

Można je kochać lub nienawidzić, tak w skrócie można podsumować to danie. Flaczki to tradycyjne polskie danie, w Polsce są niemal potrawą narodową, wywodzą się z Wielkopolski. W naszym kraju ta potrawa znana była już w XIV wieku, kiedy to raczył się nią sam król Władysław Jagiełło. Przywędrowały do nas z Węgier. Polsce nie ma jednej, ogólnie przyjętej receptury na wytwarzanie flaków wołowych lub wieprzowych. Flaki wołowe, są przygotowywane z oczyszczonych i pokrojonych w paski lub w harmonijkowe zawijasy fragmentów żołądka wołowego. Tradycyjnie przygotowuje się z nich flaczki po polsku, gęstą, esencjonalną zupę z dodatkiem wołowiny, warzyw, majeranku, ostrej papryki i gałki muszkatołowej. Aby nadać nowoczesnego smaku flaczkom, możemy gotować je w wersji z pomidorami, białym winem lub w stylu francuskim z dużą ilością czosnku i tymianku. Flaki zazwyczaj serwuje się gorące, z pieczywem. Można je również podawać z posiekaną natką pietruszki. Niektórzy lubią dodatkowo doprawić je majerankiem i papryką. 

Na uroczysty i codzienny obiad

Rosół nadaje się na wystawniejsze i te zwyczajne obiady. Jest bezwzględnym punktem menu wesel, komunii, chrzcin, czy restauracyjnych imprez. W Polsce na 100%, rodzinny niedzielny obiad będzie zawsze z rosołem. Rosół znany jest na całym świecie pod różnymi nazwami i w różnych wersjach. W Chinach to bulionu z kurczaka z dodatkiem imbiru, w Japonii to rybny dashi, we Francji bouillon, najbliższy naszemu rosołowi, chociaż dużo bardziej tłusty. Rosół to wywar mięsno warzywny. Do rosołu nadają się udka, korpus, szyja i skrzydełka z kurczaka, a także wołowina. Można również użyć indyka, kaczki, gęsi lub perliczki. Najpyszniejszy jest jednak z mięs mieszanych. Niedzielny rosół jest idealną bazą dla zup na cały tydzień: pomidorowej, ogórkowej, krupniku czy pieczarkową. Oprócz tradycyjnych przypraw: lubczyku, pieprzu ziarnistego, ziela angielskiego czy liści laurowych, możemy dodać np. kardamon, który wzbogaci aromat tradycyjnego rosołu. Sos sojowy wydobędzie głębszy smak rosołu. Cytryna lub limonka dodawana do zupy jako kontrast dla tłustego bulionu. Natomiast dodanie imbiru do rosołu może wzbogacić jego smak i dodać mu rozgrzewającego efektu, a także wspierać odporność.

Fasolowy pasztet

Pasztet z białej fasoli to jedno z tych dań, które zdobyły popularność w ostatnich latach, zwłaszcza wśród osób szukających roślinnych alternatyw dla tradycyjnych pasztetów mięsnych. Jest to danie łatwe do przygotowania, zdrowe i pełne smaku, dla osób, które po prostu chcą wprowadzić więcej roślinnych składników do swojej diety. Pasztet z białej fasoli nie ma jasno określonego „wynalazcy”, ale jest częścią trendu na roślinne alternatywy dla tradycyjnych mięsnych potraw. Pasztet w różnych formach znany jest od wieków w wielu kuchniach świata. W Polsce pasztet był często przygotowywany z mięsa, ale z biegiem czasu, w miarę wzrostu popularności diet roślinnych, fasola stała się doskonałym składnikiem do tworzenia wersji roślinnych. Biała fasola, szczególnie popularna w kuchni polskiej, jest źródłem białka roślinnego i ma delikatny, lekko słodkawy smak, który idealnie nadaje się do stworzenia kremowej, ale jednocześnie pożywnej masy. Pasztet z białej fasoli jest bardzo uniwersalny, jeśli chodzi o przyprawy, więc możesz go dostosować do swoich upodobań smakowych. Wśród przypraw znajdziemy: czosnek, świeży czosnek lub czosnek granulowany nadaje pasztetowi głębszy, wyrazisty smak. Cebula, wprowadza słodycz i aromat. Zioła: tymianek, rozmaryn, oregano i bazylia to świetne opcje, które nadają pasztetowi bardziej wytrawny charakter. Papryka: słodka lub ostra papryka w proszku nada pasztetowi nieco pikanterii, a także głębi smaku. Możemy również eksperymentować z dodatkiem orzechów (np. włoskich), suszonych pomidorów, a nawet wędzonej papryki, jeśli chcesz nadać pasztetowi bardziej intensywny smak. Pasztet z białej fasoli to wszechstronny dodatek do wielu dań, zarówno na ciepło, jak i na zimno. Serwowany z najczęściej chlebem i bułkami, będący dodatkiem do sałatek sezonowych warzyw, np. z rukolą, pomidorami i ogórkiem. Pasztet dobrze smakuje w połączeniu z pieczonymi warzywami, takimi jak bataty, marchewki czy buraki. Można podać go z porcją warzyw na parze. Kiszone ogórki, kapusta lub kiszone buraki to świetne dopełnienie, które nadają pasztetowi wyrazistości i kwaskowatości. Pasztet może być również serwowany w formie przystawki na imprezach lub spotkaniach, podany z różnymi dipami, oliwkami czy świeżymi ziołami. Pasztet z białej fasoli to smaczna, zdrowa alternatywa dla mięsnych pasztetów, pełna białka i błonnika. Można go doprawiać na wiele sposobów, dostosowując smak do swoich preferencji. Doskonale komponuje się z różnorodnymi dodatkami, zarówno na ciepło, jak i na zimno. Bez względu na to, czy szukasz pomysłu na wegetariańską przekąskę, czy po prostu chcesz wzbogacić swoją dietę o więcej roślinnych produktów, pasztet z białej fasoli to doskonały wybór.

Sałatka jarzynowa

Sałatka jarzynowa to kulinarny klasyk na polskich stołach. Jedno z tych dań, które na stałe wpisały się w polską tradycję kulinarną. Jej pochodzenie jest nieco tajemnicze, choć wiele osób kojarzy ją z czasami PRL-u, kiedy proste i pożywne dania były codziennością. Tradycyjna sałatka jarzynowa, którą znamy dzisiaj, to w rzeczywistości rezultat długotrwałej ewolucji w polskich kuchniach – łącząca w sobie elementy kuchni rosyjskiej i francuskiej. W Polsce jednak sałatka jarzynowa przyjęła się na dobre, stając się niezastąpionym elementem świąt, rodzinnych spotkań czy imprez. W dodatku jest bardzo łatwa do przygotowania, a jej smak można dowolnie modyfikować, co sprawia, że stała się stałym elementem w polskiej kuchni. Podstawą jej smaku są gotowane warzywa: ziemniaki, marchewka, pietruszka i seler, które często zestawia się z kiszonymi ogórkami, konserwowym groszkiem i jajkami. Całość łączy się z majonezem, który dodaje kremowej konsystencji i łagodnego smaku. Co ważne, jest to sałatka, którą można przygotować na wiele sposobów, dostosowując ją do własnych upodobań – więcej jajek, mniej majonezu, a może dodatek jabłka dla lekkiej kwaskowatości. Zapraszam do wspólnego przygotowania tej pysznej i uniwersalnej sałatki, która zawsze wychodzi!

Łosoś w świątecznej kołderce

Łosoś piękna oceaniczna ryba, będzie malowniczo prezentowała się na naszych świątecznych stołach.  Dobrze będzie się komponował z gotowanymi ziemniakami, ziemniaczanym purée, dowolnym ryżem, kaszami, makaronem pełnoziarnistym czy gotowanymi warzywami. Najzdrowszym wyborem będzie dziki łosoś, zwłaszcza z Pacyfiku, oraz łosoś z certyfikowanych hodowli ekologicznych. Te rodzaje ryb mają wyższą zawartość kwasów omega-3 i są mniej narażone na działanie substancji chemicznych, takich jak antybiotyki czy pestycydy. Pieczony czy grillowany łosoś dobrze komponuje się z cytryną, ziołami np. koprem, pietruszką. Można również podać go z ulubionym sosem, np. chrzanowym lub koperkowym, aby dodać mu jeszcze więcej smaku. My podajemy go w sosie koperkowym, pełnym aromatu oraz w kolorowej kołderce. Koniecznie spróbujcie go zrobić.

Ogórkowa

Kolejna propozycja zupy, pożywnej, smacznej i kwaśnej. Zupa ogórkowa z ziemniakami to danie kuchni polskiej, które jest przygotowywane na bazie ogórków kiszonych, ziemniaków, cebuli, czosnku i przypraw. Ogórek znany jest był już 3000 lat p.n.e. Z Indii uprawa tego gatunku rozprzestrzeniła się do Egiptu, Grecji i Włoch, a później do Chin. Rzymianie natomiast rozpowszechnili uprawę ogórka po całej Europie. Starożytni Grecy wierzyli, że spożywanie tej rośliny poprawia rozum i uspokaja serce, tłumiąc namiętność. Idealnym rozwiązaniem jest dodanie do naszego przepisu na ogórkową, swoich ogórków, które zakisiliśmy w sezonie letnim. Ewentualnie własnego przecieru ogórkowego, tak jak w naszym przypadku. Zupa jest wtedy naprawdę aromatyczna i najczęściej nie tak przesolona jak w przypadku kupnego przecieru. Do zupy można dodać obrane z kości mięso wieprzowe. Dzięki temu zupa jest bardziej pożywna i sycąca. Dobrą praktyką jest dodanie do zupy śmietany, która ją zabieli i złagodzi kwaśny smak. 

Rozgrzewające curry dyniowe

Nadszedł czas na odsłonę dyni w kolejnej rozgrzewającej odsłonie. Curry typu indyjskiego. Z amerykańską dynią. Istnieją dowody na curry sprzed 4000 lat znalezione w Dolinie Indusu w Indiach. Ślady gotowanego imbiru i kurkumy znaleziono w garnku do gotowania i na ziarnach ryżu w tym rejonie. Połączenie tych konkretnych przypraw z ryżem sprawia, że curry jest najdłużej nieprzerwanie przygotowywanym daniem w historii. Nazwa curry pochodzi od ludu Tamilów, który nazwał je Kari, co oznacza „sos” lub „przyprawa do ryżu”. Przyprawa curry łączy w sobie aromaty i smaki kminu, z zielem angielskim, kardamonem, chili, cynamonem, goździkami, imbirem, gorczycą, papryką, kurkumą oraz nasionami kolendry, kopru włoskiego, kozieradki. W Indiach składniki curry są prażone i mieszane ręcznie przez szefa kuchni, gdzie może zostać dodana szeroka gama dodatkowych przypraw w zależności od tego, gdzie w Indiach curry jest przygotowywane i jakie inne składniki są dodawane do dania. 

Zupa krem kalafiorowa

Kontynuujemy cykl pn. zupy jesienne. Dziś proponujemy aksamitną zupę krem z kalafiora. O tej porze roku, mamy jesienny zbiór tego warzywa, którego częścią jadalną jest łodyga. Potocznie nazywamy ją „różą”. Jest pożywna, niskokaloryczna, bogata w sole mineralne. Fajna do podania z grzankami, groszkiem ptysiowym, serem parmezanem lub smażonymi cienkimi paskami boczku. Oprócz proponowanej przez nas zupy krem możemy z kalafiora przygotować tradycyjnego kalafiora obsmażanego na masełku i tartej bułce, pyszne kotlety, pożywne burgery wegańskie, risotto czy wegański spód do pizzy. Z przypraw warto dodać do kalafiora: kumin, paprykę, gałkę muszkatołową, lubczyk, curry, oregano, kurkumę, tymianek lub czarnuszkę. Zimowe przetwory kalafior są również dobrym pomysłem dla miłośników tego warzywa. Wychodzą z niego chrupkie kiszonki, aromatyczne marynaty lub mieszane sałatki obiadowe.

Zupa z fasolki szparagowej

Jesień to idealna pora na pożywne, gorące zupy. Idealne rozwiązanie na obiad. O tej porze roku preferujemy zupy bardziej treściwe, energetyczne. Niejednokrotnie dość bogate w swoim składzie, wystarczające na cały posiłek. Klasyka jesiennych i zimowych zup to bez wątpienia grochówka z wędzonką, kapuśniak, aromatyczny rosół, żurek na zakwasie, pikantny krem z dymi czy zawiesisty krupnik z koperkiem i skwarkami. My startujemy z trochę mniej gęstą, ale równie aromatyczną i energetyczną zupą, a mianowicie z zupą z fasolką szparagową. Jej niewątpliwą zalet jest, że możemy ją ugotować o każdej porze roku, wykorzystując do tego mrożona fasolkę szparagową. Energii i koloru doda nam pomarańczowa kurkuma a śmietana doda kremowego wykończenia.

Soczewica a’la falafel

Falafle to popularny na Bliskim Wschodzie „fast food”, smażone w głębokim tłuszczu kulki. Najczęściej wytwarza się je z ciecierzycy, fasoli fava lub kombinacji tych dwóch. Większość przepisów zawiera szeroką gamę ziół, przypraw i innych składników, takich jak cebula, pietruszka, kolendra, przecier czosnkowy, kminek, czarny pieprz, mąka i olej roślinny. Danie najprawdopodobniej wywodzi się z Egiptu. Spekuluje się, że jego historia może sięgać historii faraonów. Jednak najwcześniejsze pisemne wzmianki o falaflach ze źródeł egipskich pochodzą z XIX wieku. Można domniemywać, że olej był prawdopodobnie zbyt drogi, aby można go było używać do głębokiego smażenia w starożytnym Egipcie. My jak zwykle idziemy trochę pod prąd i postanowiliśmy jako produkt główny wykorzystać soczewicę zieloną wzbogaconą rodzimymi warzywami, tj. marchew, pietruszka czy cebula. Już na starcie dobra wiadomość dla dbających o linię, soczewica zielona ma ok. 116 kcal w 100 g a cieciorka 164 kcal w 100 g. Dla nadania im orientalnego smaku wykorzystaliśmy te same przyprawy jak w tradycyjnych falaflach oraz te bardziej charakterystyczne dla kuchni hinduskiej jak imbir czy kurkuma. Druga modyfikacja dotyczyła obróbki termicznej. Nie smażyliśmy naszych kotlecików w głębokim oleju, tylko upiekliśmy ich 2 blachy w piekarniku. Naszym mottem od zawsze jest radość z gotowania i wykorzystanie dobrodziejstw innych kuchni do eksperymentowania.  

Szaszłyk (shashlik) gruziński

Przepis przywieziony z wakacji w Gruzji sprzed lat. Banalny w swoim wykonaniu jednak niesamowity w smaku. Grillowanie polega na obróbce termicznej produktu bez udziału tłuszczu. Szukając genezy grillowania znaleźliśmy  w intrenecie informację, że prapoczątki grillowania są związane z polowaniem na mamuty. Kiedy jednemu z myśliwych kawałek zwierzęcego mięsa wpadł do ognia – odkrył, że jest ono smaczniejsze od surowego. Rusztem stały się rozgrzane ogniem kamienie, albo kły mamuta, które były wbite po obu stronach paleniska. We Francji mięso było opiekane między dwoma rozżarzonymi kamieniami. To właśnie nasz sposób na grillowanie, gdzie kły mamuta zastąpiliśmy szpilkami do grillowania a francuskie kamienie krawężnikami. Do dań kuchni gruzińskiej jeszcze wrócimy, bo jest wyśmienita, smakowita i bliska naszym upodobaniom smakowym. Na zdjęciu jest jeszcze kurczak w przyprawie do drobiu złoty kurczak.